Thời gian gần đây, người tiêu dùng dần dần nhận ra tác hại của dầu tinh luyện công nghiệp (sau khi FDA công bố dầu tinh luyện làm tăng nguy cơ đau tim). Vì vậy, nhiều hộ gia đình chuyển sang dùng mỡ lợn hoặc các loại dầu hạt nguyên chất (như dầu lạc, dầu vừng, dầu oliu, dầu dừa…). Cũng nhờ vậy mà dầu lạc (dầu đậu phộng) được biết đến nhiều hơn và nhu cầu tiêu thụ cũng tăng cao. Tuy nhiên, một nhóm thông tin cho rằng ăn nhiều dầu lạc có thể gây viêm, vậy thực hư thế nào, ăn nhiều dầu lạc có gây viêm không?
Omega-6 trong dầu lạc có gây viêm không?
Theo thông tin từ trang web của Trường Y Harvard thì:
Axit béo omega-6 là một phần quan trọng của chế độ ăn tốt cho tim mạch và việc giảm tiêu thụ omega-6 so với mức hiện tại có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim (theo khuyến cáo khoa học từ Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ).

Được biết, omega-6 có trong một số loại dầu thực vật như dầu lạc, dầu hướng dương, dầu đậu nành… Một số chuyên gia dinh dưỡng lo ngại rằng omega-6 có thể làm tăng tình trạng viêm (dẫn đến xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch). Vì vậy, nhiều sách về ăn uống và nhiều trang web trên mạng đã khuyên mọi người hạn chế omega-6.
Để giải quyết tranh cãi này, Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ đã tiến hành xem xét lại các tài liệu khoa học về lợi ích và tác hại của omega-6. Các chuyên gia dinh dưỡng đã phân tích kết quả từ hơn 20 nghiên cứu khác nhau và công bố kết quả trên tạp chí Circulation (ngày 17 tháng 2 năm 2009).
Kết quả cho thấy: omega-6 vô hại và mỗi ngày dùng 5% đến 10% lượng calo từ omega-6 có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim. Ví dụ: 1 người tiêu thụ trung bình 1600 calo/ ngày thì họ cần 160 calo từ omega-6, trong khi 1 g chất béo cung cấp 9 calo nhưng với dầu lạc thì hàm lượng omega 6 chỉ khoảng 32 %, vì vậy, để đủ 160 calo từ omega-6 thì ta cần khoảng 50 g dầu lạc/ người/ ngày (nếu người đó không ăn các món khác có chứa nhiều omega-6) (1) (2).
Dựa theo chế độ ăn hiện nay của người Việt Nam thì hầu hết chúng ta đều không vượt mức 50 g dầu lạc/ người/ ngày, vì vậy, người tiêu dùng không cần lo sợ “quá liều” dầu lạc.
Mặt khác, nhóm chuyên gia dinh dưỡng cũng kết luận rằng việc tiêu thụ omega-6 nhiều hơn vẫn đảm bảo an toàn và có thể mang lại lợi ích lớn hơn nữa nếu kết hợp với chế độ ăn ít chất béo bão hòa và ít cholesterol.
Tóm lại:
Cơ thể chúng ta không thể tự sản xuất omega-6 và omega-3, nhưng cả 2 loại axit béo này đều rất quan trọng đối với chức năng của tim và não. Vì vậy, chúng ta cần bổ sung chúng từ thực phẩm. Loại axit béo omega-6 chủ yếu trong thực phẩm là axit linoleic, giúp giảm cholesterol xấu và giảm tình trạng kháng insulin (căn nguyên của bệnh tiểu đường).

Trước đây, nhiều người nhầm lẫn và cho rằng omega-6 gây viêm là do nó chứa phần lớn là axit linoleic. Khi vào cơ thể, chất này chuyển thành axit arachidonic (chất này tham gia vào quá trình tổng hợp các chất gây viêm – trong giai đoạn đầu). Tuy nhiên, axit linoleic và axit arachidonic cũng tạo ra các chất kháng viêm, và các chất này giúp ngăn chặn các tác nhân gây xơ vữa động mạch (1).
Thông tin thêm
- Kết quả nghiên cứu trên chuột thí nghiệm cho thấy sử dụng dầu đậu phộng hàng ngày còn cải thiện viêm khớp dạng thấp bằng cách ức chế các tế bào gây viêm (interleukin và eicosanoid). Dầu hạt óc chó và dầu hạt điều cũng có tác dụng tương tự (3).
- Thí nghiệm trên chuột tiểu đường tuyp 2 cho thấy khi chúng được cho ăn chế độ ăn giàu axit oleic (có nguồn gốc từ dầu đậu phộng), sau một thời gian, đường huyết của chuột đã giảm so với những con khác làm đối chứng (ăn nhiều chất béo nhưng không có axit oleic). Các nhà nghiên cứu cũng khẳng định: chế độ ăn giàu axit oleic có thể dễ dàng đạt được bằng cách ăn các sản phẩm từ đậu phộng và dầu ô liu, điều này có lợi đối với bệnh tiểu đường tuyp 2 cũng như làm giảm tình trạng viêm nhiễm ở bệnh nhân tiểu đường tuyp 2 (4).

Một số lưu ý khi dùng dầu lạc
Bạn có thể dùng dầu lạc chế biến tất cả các món, tuy nhiên, bạn cần đảm bảo mua được nguồn dầu chất lượng, được ép từ hạt đậu không biến đổi gen, ép sạch và chỉ ép 1 lần (vì nhiều nơi ép đi ép lại phần bã để thu được nhiều dầu hơn, tuy nhiên, quá trình ép đi ép lại có thể làm tăng hàm lượng chất béo chuyển hóa, không tốt cho sức khỏe – chất béo chuyển hóa là nguyên nhân của nhiều bệnh tim mạch).
Nếu có điều kiện, bạn nên mua lạc rồi mang đến các cửa hàng ép dầu để tự ép. Cách này vừa giúp bạn có được dầu lạc nguyên chất, giá thành rẻ, lại đảm bảo chất lượng. Hiện nay, nhiều gia đình ở cả nông thôn lẫn thành thị cũng lựa chọn phương pháp này để luôn có những chai dầu lạc thơm ngon, an toàn và tiết kiệm.






