Tải: APP cây thuốc Android

“Ngũ lao sở thương”, năm điều làm tổn thương cơ thể

Người xưa nói về ngũ lao sở thương

Chắc chắn bạn sẽ đồng ý với nhận định này: Những người ít vận động, hay nằm và ngồi một chỗ trong nhiều giờ thì cơ thịt sẽ mềm nhũn, toàn thân yếu ớt, cơ hồ lỏng lẻo vô lực. Không chỉ thế, sức chịu đựng của họ trước ngoại cảnh cũng kém hơn những người lao động bình thường.

Thật vậy, theo quan niệm của người phương Đông thì nằm lâu và ngồi lâu là hai trong năm điều làm tổn hại cơ thể. Vậy, ba yếu tố còn lại là gì?

Vài nét về ngũ lao sở thương 五劳所伤

Thời xưa, khoa học công nghệ chưa phát triển nhưng triết học thì lại có nhiều thành tựu đáng tự hào. Bên cạnh Kinh Dịch, người phương Đông còn có nhiều công trình lý luận về văn học, y học… rất nổi tiếng, chẳng hạn như Hoàng đế nội kinh – tư liệu y học cổ của người Trung Quốc.

Được biết, trong Hoàng đế nội kinh có nói đến “ngũ lao sở thương” là 5 thứ làm hao tổn sức khỏe nhưng chúng ta lại ít để ý đến. Vậy, “ngũ lao sở thương” là gì?

1. Cửu thị thương huyết 久视伤血

Cửu thị thương huyết có nghĩa là nhìn nhiều trong thời gian dài sẽ làm tổn thương máu huyết.

Cửu thị thương huyết

Cửu thị thương huyết

Theo quan niệm của người xưa, gan được máu nuôi dưỡng để khai khiếu ra mắt, cho nên gan yếu thì mắt yếu. Ngược lại, khi mắt làm việc quá nhiều (nhìn ngó liên tục, không được nghỉ ngơi) thì gan cũng phải làm việc quá sức, từ đó huyết bị hư tổn. Nói cách khác, mắt nhìn mờ, dễ bị khô mắt, quáng gà… là dấu hiệu của máu huyết hư tổn (chứng âm huyết hư) (1) (2).

2. Cửu ngọa thương khí 久卧伤气

Cửu ngọa thương khí có nghĩa là nằm một chỗ nhiều sẽ làm tổn hại đến khí.

Khi bạn nằm nhiều, khí huyết trong cơ thể bị trì trệ, không được lưu thông. Khí huyết không lưu thông thì cơ thể dễ mệt mỏi, uể oải, hay cảm nhiễm bệnh tật.

Hơn nữa, theo quan niệm y học cổ truyền thì “khí” là nhân tố rất quan trọng bởi “chính khí tồn nội, tà bất khả can“.

Hiện nay, một bộ phận không nhỏ giới trẻ do được chiều chuộng quá mức nên lười lao động, chỉ nằm một chỗ bấm điện thoại, xem tivi, máy tính…, vì vậy, sức khỏe và sức đề kháng của các bạn này thường yếu hơn người bình thường (phổi yếu do không khí lưu thông kém, xương yếu do ít vận động…) (2).

3. Cửu tọa thương nhục 久坐伤肉

Cửu tọa thương nhục có nghĩa là ngồi một chỗ quá lâu thì phần thịt (cơ bắp) sẽ bị tổn thương.

Điều này dễ thấy nhất khi bạn quan sát các nhân viên văn phòng. Họ thường bị các chứng như tê đau mình mẩy, đau vai gáy, nhức lưng… do ngồi lâu, máu huyết lưu thông không đều (2).

Ngồi lâu một chỗ rất hại cho sức khỏe

Ngồi lâu một chỗ rất hại cho sức khỏe

4. Cửu lập thương cốt 久立伤骨

Cửu lập thương cốt có nghĩa là đứng yên một chỗ nhiều hoặc đứng lâu nhiều ngày liên tục thì xương sẽ bị tổn thương.

Điều này rất dễ hiểu vì khi đứng lâu, sức nặng toàn thân sẽ dồn vào xương (làm trụ), gây nhức chân, thốn gót. Ngoài ra, khung xương sống lúc này cũng phải căng sức để cố định thân hình, giữ tư thế đứng thẳng. Về lâu dần, xương cốt sẽ bị áp lực và xuất hiện các triệu chứng như nhức lưng, đau thắt lưng, nhức chân… (2).

5. Cửu hành thương cân 久行伤筋

“Cân” nghĩa là gân và cửu hành thương cân có nghĩa là đi lại nhiều trong thời gian dài sẽ khiến cho gân bị tổn hại.

Đó là vì gân nối liền cơ xương, giúp chúng ta co duỗi, cử động linh hoạt, dễ dàng. Khi bạn đi nhiều, các gân này sẽ phải do dãn đàn hồi liên tục khiến cho “mỏi”. Nếu để ý, bạn sẽ thấy sau những buổi chạy bộ, đi bộ quá lâu, chân bạn sẽ có cảm giác “rã rời” và cảm giác này tập trung ở mép trong của đầu gối (2).

Như vậy, hiểu về ngũ lao sở thương là để thấy rằng, thể trạng của con người ngay từ lúc sinh ra đã được gắn liền với chế độ vận động nhịp nhàng để tạo ra giá trị sống: tay chân linh hoạt, gân xương nối liền, các bộ phận đảm nhiệm chức năng riêng và hỗ trợ cho nhau, nếu một bộ phận nào không thực hiện chức năng trong thời gian dài thì sẽ bị thoái hóa.

Đi bộ vừa phải tốt cho gân xương

Đi bộ vừa phải tốt cho gân xương

Vì vậy, hàng ngày chúng ta nên vận động vừa phải, không làm các cơ quan bị kiệt sức. Như thế, khí huyết lưu thông, cơ thể cân xứng, dáng vóc cũng nhờ thế mà đẹp lên. Điều quan trọng nhất là sức khỏe của chúng ta cũng được cải thiện từ bên trong.

Vận dụng “ngũ lao sở thương” trong chăm sóc người già yếu

Một lưu ý nhỏ khi chăm sóc cho người già yếu, bệnh tật tai biến nằm liệt giường, đó là cần tránh trường hợp “cửu ngọa thương khí” – tránh nằm lâu một chỗ.

Thứ nhất, bạn cần chọn chỗ thoáng khí, khô ráo, sáng sủa, cây cối mát mẻ và thỉnh thoảng nên có chút gió. Điều này không chỉ tốt cho tâm trạng người bệnh mà còn giúp không khí vào phổi được đổi mới, lưu thông.

Thứ hai, với những người chỉ liệt nửa người hoặc người già vẫn còn di chuyển được, bạn nên khuyến khích và hỗ trợ họ cử động, trở mình, đi lại thường xuyên để tránh thoái hóa cơ xương.

Suy cho cùng, chăm sóc người già yếu là một công việc không chỉ đòi hỏi kiến thức mà còn cả sự tận tâm và tinh tế.

Nguồn tham khảo
  1. Học thuyết tạng phủ: Tạng can, https://bacsiyhoccotruyen.vn/hoc-thuyet-tang-phu-tang-can/, ngày truy cập: 30/ 03/ 2021.
  2. 中医说,人有“五劳七伤”,你了解多少?http://wsjk.tj.gov.cn/JKJY5233/JKZS7782/202011/t20201110_4047429.html, ngày truy cập: 30/ 03/ 2021.

Nếu thấy bài viết trên có ích, các bạn hãy chia sẻ trên Facebook cho người thân và bạn bè mình biết nhé. Cảm ơn bạn!


*Lưu ý: Tác dụng của sản phẩm có thể tùy thuộc vào cơ địa mỗi người

*Giá trên chưa bao gồm phí vận chuyển Bưu điện, tham khảo Giá cước vận chuyển

Gửi thuốc toàn quốc, giao thuốc tận nơi <---> Nhận thuốc rồi mới thanh toán tiền.

XEM THÊM

Gửi câu hỏi cần giải đáp:

Hỏi B.sĩ
GỌI
Messenger