Tải: APP cây thuốc Android

Cây cứt ngựa (hoắc hương núi) điều trị viêm mũi, viêm amidan, đau bụng kinh

Cây cứt ngựa (hoắc hương núi)

Cây hoắc hương có mùi hương đặc biệt thì đã quá quen thuộc với những người am hiểu về thuốc Nam. Còn cây hoắc hương núi, dân gian thường gọi bằng cái tên dân dã là cây cứt ngựa thì không phải ai cũng biết.

Hơn nữa, vì cây này chỉ mọc chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc nên với những người ở các vùng khác thì nó còn xa lạ. Trong khi đó, nó lại là một cây thuốc quý, có thể điều trị nhiều bệnh thường gặp như đau bụng kinh, đòn ngã tổn thương, đau thấp khớp, viêm amidan, viêm mũi…

Vài nét về cây cứt ngựa (hoắc hương núi)

Cây cứt ngựa (hoắc hương núi) có tên khoa học là Teucrium viscidum, thuộc họ Hoa môi.

Đặc điểm nhận dạng:

  • Cây thuộc dạng thân cỏ, sống lâu (hơn 1 năm), phần gốc có khi hóa gỗ và thường cao dưới 70 cm.
  • Lá cây mỏng, có dạng hình trứng, mép lá có dạng răng cưa.
  • Hoa có lông, mọc thành cụm, tràng hoa màu hồng, có 4 nhị và có lá bắc hình mũi mác.
  • Quả bế tư.
  • Cây hay mọc ở những nơi có ánh sáng và độ ẩm tốt, thường thấy ở ven suối, ven rừng… tại các tỉnh phía Bắc.
Cây cứt ngựa (hoắc hương núi)

Cây cứt ngựa (hoắc hương núi)

Công dụng của cây cứt ngựa (hoắc hương núi)

Toàn bộ cây cứt ngựa đều có thể dùng làm thuốc và ở Trung Quốc, nó được gọi là vị thuốc “huyết kiến sầu”.

Cây có các công dụng như sau:

  • Vị cay đắng nhưng tính mát.
  • Giúp giải độc, sơ cứu khi bị rắn cắn, chó dại cắn.
  • Điều trị viêm mũi, viêm amidan, hầu họng sưng đau.
  • Giúp cầm máu, điều trị chảy máu cam, vết thương chảy máu ngoài da, nôn ra máu, ho ra máu (thổ huyết).
  • Giúp giảm phù da thịt do bị đụng giập.
  • Giúp tan máu bầm, dùng trong trường hợp đòn ngã tổn thương.
  • Giúp giảm đau, điều trị đau thấp khớp.
  • Điều trị đại tiện phân đen.
  • Điều trị đau bụng kinh.
  • Điều trị viêm dạ dày cấp tính và viêm ruột cấp tính.

Cách dùng: mỗi ngày, sắc lấy nước uống từ 20 – 40 g toàn cây hoắc hương núi.

Với trường hợp ghẻ lở, sơ cứu khi bị rắn cắn, rết cắn, chó dại cắn, bạn nên kết hợp uống thuốc với giã nát cây tươi rồi đắp lên vết thương (1).

Cây cứt ngựa (hoắc hương núi)

Cây cứt ngựa (hoắc hương núi)

Ở Trung Quốc, cây cứt ngựa cũng được biết đến với các công dụng nổi trội như: cầm máu, giải độc, tiêu thũng, ho ra máu, điều trị đòn ngã tổn thương, sơ cứu khi bị chó dại cắn, rắn độc cắn… (3).

Lưu ý: Phụ nữ mang thai không được dùng.

Các bài thuốc kết hợp

Để tăng hiệu quả điều trị, bạn có thể dùng cây cứt ngựa (hoắc hương núi) trong các bài thuốc kết hợp sau:

  • Giúp tan máu bầm khi bị đòn ngã tổn thương: lấy 9 g toàn cây cứt ngựa (hoắc hương núi), kết hợp với 9 g cành lá rau húng quế, 9g củ nghệ đen và 9 g rau má lông, cùng nấu lấy nước uống.
  • Điều trị nôn ra máu, khí thũng phổi hoặc chảy máu cam: lấy từ 30 – 60 g toàn cây hoắc hương núi (dùng tươi) và 30 g đường đỏ, cùng cho vào nồi, thêm nước, nấu sôi rồi tắt và đợi nước nguội thì chắt ra uống (1).

Thông tin thêm

Theo tạp chí The American Chemical Society and American Society of Pharmacognosy, trong cây hoắc hương núi có chứa một số hoạt chất giúp hạ đường huyết (thông qua cơ chế thúc đẩy chuyển hóa năng lượng từ đường) (2).

Nhìn chung, hiện nay, các công trình nghiên cứu về cây hoắc hương núi vẫn còn khá khiêm tốn. Hy vọng trong tương lai, cây thuốc này sẽ được chú ý nhiều hơn.

Nguồn tham khảo
  1. Võ Văn Chi, Từ điển cây thuốc Việt Nam, tập 1, NXB Y học, trang 699.
  2. Antihyperglycemic Glucosylated Coumaroyltyramine Derivatives from Teucrium viscidum, https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/np400487a, ngày truy cập: 07/ 02/ 2022.
  3. 山藿香, https://baike.baidu.com/item/%E5%B1%B1%E8%97%BF%E9%A6%99/4632668, ngày truy cập: 07/ 02/ 2022.

Nếu thấy bài viết trên có ích, các bạn hãy chia sẻ trên Facebook cho người thân và bạn bè mình biết nhé. Cảm ơn bạn!



Lưu ý: Tác dụng của vị thuốc có thể tùy thuộc vào cơ địa mỗi người.

Gửi câu hỏi cần giải đáp:

0
GỌI
Messenger